İşten atılma durumunda ihbar ve kıdem tazminatı hakkı
Yeni oluşturduğumuz bu köşede işçi hakları, sendika, grev vb. konularda yasal konuları ele alacağız. Öncelikle bu konuda bilinmesi gereken şey yasaların patronları, sermayeyi koruduğudur. Buna rağmen işçi sınıfının haklarını araması ve bu hakları genişletmesi için tüm yol ve araçlarla mücadele yürütmesi gerekmektedir. Soru ve sorunlarınız için iscikosesi@gmail.com adresinize yazabilirsiniz.
Herhangi bir haklı nedene dayanmadan ve işten çıkarılma durumunda işçinin ihbar ve kıdem tazminatı hakkı doğar. Kendi isteğiyle işten ayrılan işçi ihbar ve kıdem tazminatına hak kazanamaz.
Eğer işveren işçiyi ihbar sürelerine uyarak, önceden işten çıkaracağını bildirir ve bu süre boyunca yeni iş arama izni verirse ihbar tazminatı ödemek zorunda değildir. Ancak bu ihbar süresine uymadan derhal işten çıkarırsa ihbar süresi kadar ücret yani İhbar Tazminatı ödemek zorundadır. İhbar Tazminatı üzerinden gelir vergisi ve damga vergisi kesintisi yapılır.
İhbar süreleri:
a) İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, iki hafta,
b) İşi altı aydan bir buçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, dört hafta,
c) İşi birbuçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için, altı hafta,
d) İşi üç yıldan fazla sürmüş işçi için, sekiz hafta (4857 sayılı İş Kanunu, Madde 17)
Bu süreler asgari olup sözleşmeler ile artırılabilir.
Kıdem Tazminatı ise herhangi bir ihbar şartına bağlı değildir. İşveren yasalarda belirtilen haklı bir neden göstermeksizin işçiyi işten çıkarırsa kıdem tazminatı ödemek zorundadır. Kıdem tazminatını o işyerinde en az 1 yıl çalışmış olan işçiler hak eder. Kendi isteğiyle işten ayrılan işçi kıdem tazminatına hak kazanamaz. Kıdem Tazminatı işçinin ölümü, askerlik, emeklilik ve kadın işçinin evlenmesinden itibaren bir yıl içerisinde kendi isteği ile işten ayrılması gibi durumlarda da ödenmek zorundadır.
Kıdem Tazminatı işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet aktinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücret olarak ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır. Hesaplama işçinin son aldığı brüt ücret üzerinden yapılır. Bu ödemeden yalnızca damga vergisi kesintisi yapılır. Kanunda belirtilen Kıdem Tazminatı ile ilgili 30 günlük süre sözleşmeler ile işçi lehine değiştirilebilir.
Ekim 2009 ▼